معرفی الگوی هارمونیک پروانه  (Butterfly Pattern) در تحلیل تکنیکال

الگوی هارمونیک پروانه (Butterfly Pattern) یکی از الگوهای بازگشتی است که به‌طور معمول در محدوده پایانی یک روند نمایان می‌شود. به بیان بسیاری از تحلیلگران تکنیکال، الگو پروانه از پیشرفته‌ترین و پیچیده‌ترین الگوهای هارمونیک است و نقش موثری در شناسایی محدوده‌های بازگشت روند در نمودارهای قیمتی ایفا می‌کند.

علاوه‌براین، الگوی هارمونیک پروانه را می‌توان یکی از قابل اتکاترین و دقیق‌ترین الگوهای هارمونیک در حوزه تحلیل تکنیکال دانست که سرنخ‌های خوبی را از سمت‌وسوی تغییرات آتی قیمت در اختیار معامله‌گران می‌گذارد. در این مقاله از بلاگ آی تی بی می‌خواهیم با الگوهای هارمونیک پروانه آشنا شویم و از نحوه شناسایی آن در نمودارهای قیمتی بگوییم.

 

الگوی هارمونیک پروانه چیست؟

الگوی هارمونیک پروانه (Butterfly) یا به‌اختصار «الگوی پروانه» یکی از الگوهای پنج‌گانه هارمونیک است که در نمودارهای قیمتی نمایان می‌شوند و از اصولی مشابه با دیگر الگوهای تکنیکال همچون «کف دوقلو» و «سقف دوقلو» پیروی می‌کنند. این الگو همان‌طور که از نامش پیداست، شکل و شمایلی مشابه با پروانه دارد و قادر است محدوده‌های احتمالی بازگشت روند را برای معامله‌گر آشکار کند. الگوهای هارمونیک پروانه همانند الگوهای کف و سقف دوقلو از چهار گام، دو قله و یک کف (در حالت صعودی) و یک قله و دو کف (در حالت نزولی) تشکیل می‌شوند.

بااین‌حال، الگوی هارمونیک پروانه برخلاف الگوهای کف و سقف دوقلو، همزمان با تداوم نمودار قیمت تشکیل می‌شود و علاوه‌براین، نشانه‌های دقیق‌تری از محدوده‌های بازگشت روند را در اختیار می‌گذارد. ناگفته نماند که این الگو بر پایه نسبت‌های ویژه‌ای از ترازهای فیبوناچی تعریف شده است و بدون محاسبه آن‌ها نمی‌توان از صحت تشکیل الگو مطمئن شد. این نسبت‌ها از این قرارند:

  • ضلع یا گام AB باید تا تراز ۷۸.۶ درصد فیبوناچی اصلاحی گام XA حرکت کند.
  • گام بعدی که BC نام دارد، تغییر جهت می‌دهد و باید تا تراز ۳۸.۲ تا ۸۸.۶ درصد گام AB حرکت اصلاحی انجام دهد.
  • گام CD نیز در جهتی مخالف با گام BC حرکت کرده و تا تراز ۱۲۷ تا ۱۶۱.۸ درصد فیبوناچی گسترشی گام AB به مسیر خود ادامه می‌دهد. وقتی این گام به نقطه انتهایی خود می‌رسد،‌ می‌توان گفت که الگوی هارمونیک پروانه در نمودار نمایان شده است.

 

چگونه الگوی هارمونیک پروانه را در نمودارهای قیمتی شناسایی کنیم؟

به اذعان بسیاری از فعالان حوزه تحلیل تکنیکال، شناسایی الگوی پروانه در نمودارهای قیمتی کار آسانی نیست. بنابراین نباید انتظار داشته باشید که در همان ابتدای کار بتوانید از پس آشکارسازی این الگو بربیاید. آن‌طور که کارشناسان می‌گویند، یافتن رد پای الگوهای هارمونیک علاوه‌بر دانش فراوان نیازمند تجربه‌ای عمیق از کار با نمودارهاست. در ضمن  بدون تسلط بر سطوح فیبوناچی اصلاحی و گسترشی نمی‌توان الگوی هارمونیک پروانه را در نمودارها نمایان کرد. 

الگوی پروانه، ساختار مشابهی با دیگر الگوهای هارمونیک همچون گارتلی و خفاش دارد و به همین دلیل، شناسایی و متمایزسازی آن از دیگر الگوهای بازگشتی کار دشواری است. الگوی هارمونیک پروانه همچون دیگر الگوهای هم‌خانواده خود دارای چهار گام حرکتی است که عبارتند از: XA و AB و BC و CD.  این الگو دارای پنج نقطه متمایز هم هست که با حروف X و A و B و C و D نام‌گذاری شده‌اند.

این الگو سرنخ‌های خوبی از محدوده‌های احتمالی بازگشت روند در اختیار معامله‌گر می‌گذارد. اگر پس از تشکیل این الگو روندی تازه آغاز شود، آنگاه می‌توان از گام CD و نقطه D به‌عنوان پارامترهای تأیید روند استفاده کرد. در اینجا بهتر است نگاهی به نمودار قیمتی بیندازیم تا ببینیم الگوی هارمونیک پروانه چگونه تشکیل می‌شود.

الگوی هارمونیک پروانه
الگوی هارمونیک پروانه

همان‌طور که در نمودار بالا (نمودار ۱۵-دقیقه‌ای جفت‌ارز USD/JPY) مشاهده می‌کنید، یک الگوی هارمونیک پروانه صعودی با دو قله و کف نزولی در میانه‌های نمودار پدیدار شده است. در این الگو وقتی قیمت به سطح D (هم‌تراز با سطح فیبوناچی ۵۰ درصد) می‌رسد، فرصت مناسبی برای ورود به یک موقعیت معاملاتی لانگ (خرید) پیش روی معامله‌گر قرار می‌گیرد.

اگر می‌خواهید الگوی هارمونیک پروانه را در نمودار قیمتی دلخواه خود شناسایی کنید، کافی است مراحل زیر را به ترتیب دنبال کنید:

۱. در گام اول، نگاهی به نمودار بیندازید و سعی کنید دو سقف کاهشی یا دو کف افزایشی (الگوهای صعودی و نزولی) را پیدا کنید.

۲. سپس سطوح فیبوناچی اصلاحی را از کف تا سقف شکل رسم کنید.

۳. زمانی که خط CD از محدوده موازی نقطه X فاصله گرفت، منتظر وقوع بازگشت روند باشید.

۴. دستور حد ضرر را کمی بالاتر یا پایین‌تر (در حالات مختلف الگوی نزولی و صعودی) از سطح نقطه X جانمایی کنید.

 

معامله‌گری در فارکس بر پایه الگوی هارمونیک پروانه

برای استفاده از الگوی هارمونیک پروانه در معامله‌گری فارکس، بار دیگر یادآور می‌شویم که باید به خوبی بتوانید از پس ترسیم سطوح فیبوناچی بربیایید و با مفاهیم کلی حوزه تحلیل تکنیکال آشنایی داشته باشید. بدون درک سطوح فیبوناچی، شناسایی محدوده‌های ورود به موقعیت‌های معاملاتی دشوار می‌شود، به‌ویژه وقتی که قرار باشد در بازار پرنوسانی همچون فارکس فعالیت کنید.

الگوی پروانه همچون بسیاری دیگر از الگوهای هارمونیک و اندیکاتورهای تکنیکال دارای دو گونه صعودی و نزولی است که در ادامه هر یک را بررسی می‌کنیم.

 

۱. الگوی هارمونیک پروانه صعودی

مطابق تصویر زیر می‌توانید مشاهده کنید که چگونه یک الگوی پروانه صعودی در نمودار ۱۵-دقیقه‌ای جفت‌ارز USD/JPY ظاهر شده است. همان‌طور که پیش‌تر گفتیم، بهترین راه برای آشکارسازی این الگو، استفاده از سطوح فیبوناچی اصلاحی است.

همان‌طور که در تصویر می‌بینید، خط CD در مقایسه با خط XA طول بیشتری دارد و دو سقف کاهشی در آن نمایان شده است. در این الگو وقتی قیمت در حوالی نقطه D اندکی افت‌وخیز می‌کند، با حرکتی جهش‌وار روند صعودی تازه‌ای را از سر می‌گیرد.

الگوی هارمونیک پروانه
الگوی هارمونیک پروانه

۲. الگوی هارمونیک پروانه نزولی

الگوی پروانه نزولی درست مشابه با نسخه صعودی آن است، با این تفاوت که در جهتی مخالف با آن نمایان می‌شود. در تصویر زیر هم می‌توانید مشاهده کنید که چگونه یک الگوی پروانه نزولی در انتهای یک روند صعودی آشکار شده است. قیمت دوبار به محدوده هم‌تراز نقطه B واکنش نشان داده و در نهایت در سطح D وقوع روند نزولی تأیید شده است.

الگوی هارمونیک پروانه
الگوی هارمونیک پروانه

در این مثال هم برای ترسیم الگو از رسم سطوح فیبوناچی اصلاحی در امتداد خط XA استفاده کرده‌ایم. این خط اولین گام نزولی در الگوی پروانه است که در نمودار هم می‌توانید آن را مشاهده کنید. همان‌طور که می‌بینید، در محدوده نقطه D رشد قیمتی در تراز ۶۱.۸ درصدی فیبوناچی متوقف شده و پس از آن روند نزولی تازه‌ای آغاز شده است.

 

مزایا و معایب الگوی هارمونیک پروانه

الگوی هارمونیک پروانه (Butterfly) که با عناوین دیگری همچون الگوی پروانه فارکس یا الگوی پروانه تکنیکال هم شناخته می‌شود، مزیت‌ها و معایبی دارد که از جمله رایج‌ترین آن‌ها می‌توان به این موارد اشاره کرد:

 

مزیت‌های الگوی هارمونیک پروانه

  • این الگو دقیق و قابل اتکاست، به‌ویژه وقتی با سطوح فیبوناچی اصلاحی ترکیب می‌شود.
  • الگوی پروانه در مقایسه با دیگر الگوهای هارمونیک، معیار محکم‌تری برای شناسایی محدوده‌های احتمالی بازگشت روند در اختیار می‌گذارد.
  • جانمایی محدوده حد ضرر در این الگو بسیار ساده است و کافی است آن را هم‌تراز سطح X در نظر بگیریم.

 

معایب الگوی هارمونیک پروانه

  • احتمال دارد برخی الگوی پروانه را با دیگر الگوها همچون کف یا سقف دوقلو اشتباه بگیرند.
  • شناسایی دقیق الگو کار دشواری است.
  • آشکارسازی الگو مستلزم آشنایی با دیگر ابزارهای تحلیل تکنیکال از جمله سطوح فیبوناچی، میانگین متحرک و شاخص قدرت نسبی (RSI) است.

 

جمع‌بندی نهایی

الگوهای هارمونیک پروانه از جمله ساختارهای پرطرفدار میان معامله‌گران کهنه‌کار هستند. این الگو از جایگاه ویژه‌ای نزد معامله‌گرانی برخوردار است که با سطوح فیبوناچی آشنایی کافی دارند و بر دیگر ابزارها و اندیکاتورهای تحلیل تکنیکال مسلط‌اند.

بااین‌همه، این الگو قرار نیست آینده را پیش‌گویی کند و هر لحظه احتمال دارد روند حاکم بر بازار معکوس شود. بنابراین حتی اگر توانستید با دقت بسیار، رد پای الگو را در نمودارها پیدا کنید، باز هم از جانمایی حد ضرر غافل نشوید.

 

سوالات متداول

۱. منظور از الگوی پروانه در ترید چیست؟

الگوی پروانه یکی از الگوهای پرطرفدار در تحلیل تکنیکال است که از ۵ نقطه تشکیل شده و می‌تواند معامله‌گر را در تشخیص نقطه چرخش نمودار کمک کند.

 

۲. چه ارتباطی میان الگوی پروانه و نسبت‌های فیبوناچی برقرار است؟

الگوی پروانه بر اساس نسبت‌های فیبوناچی و ۵ نقطه متشکل از X و A و B و C و D تشکیل شده است. در حالت صعودی، نقاط X و B و D سطوح بالایی و نقاط A و C نمایانگر سطوح پایینی هستند.

 

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اسکرول به بالا