تاثیر سیاست‌های پولی و مالی در تحلیل بنیادی فارکس 

هیچکس نمی‌تواند نقش تحلیل فاندامنتال یا بنیادی را در بازارهای مالی انکار کند. اگر فردی ادعا می‌کند که تنها با تکیه بر تحلیل تکنیکال می‌توان به سود پایدار دست پیدا کرد، حتما به اظهارات او به‌دیده تردید نگاه کنید. تحلیل فاندامنتال را می‌توان در دو سطح کلی طبقه‌بندی کرد؛ سطح نخست مربوط به فاکتورهای درون بازارهای مالی است. مثلا در بازار فارکس، فاکتوری مانند حجم معاملات به‌عنوان یک ابزار تحلیل بنیادی درون بازار به‌شمار می‌رود. 

اما همه چیز به اینجا خلاصه نمی‌شود. سیاست‌های پولی و مالی در تحلیل بنیادی نقش تعیین‌کننده‌ای دارند. روندهای کلان در یک بازار مبتنی بر سیاست پولی و مالی در کشورها شکل می‌گیرند. به‌همین دلیل تصمیم گرفتیم در قالب یک مقاله نحوه‌ي سرمایه‌گذاری در بازارهای مالی به‌ویژه فارکس و ارزهای دیجیتال را بر اساس سیاست‌های پولی و مالی مورد بررسی قرار دهیم. حتما تا پایان این مطلب با ما همراه باشید. 

 

سیاست پولی (Monetary Policy) چیست؟ 

سیاست پولی (Monetary Policy) مجموعه تدابیری است که از سوی بانک مرکزی در کشورها با هدف کنترل عرضه یا گردش پول در اقتصاد اعمال می‌شود. در واقع بانک مرکزی در چارچوب سیاست‌های پولی خود تلاش می‌کند تا حجم پول را در بازار را به سمت و سوی مد نظر خود حرکت دهد. در واقع سیاست پولی بیشتر ناظر بر مخارج و استقراض بانک‌ها و شرکت‌های اقتصادی است. برای این منظور معمولا از ابزارهایی مانند نرخ بهره استفاده می‌شود که در ادامه بیشتر در این باره توضیح خواهیم داد. 

 

سیاست مالی (Fiscal Policy) چیست؟ 

سیاست مالی (Fiscal Policy) معمولا توسط دولت‌ها در یک کشور‌ اعمال می‌شود. در چارچوب سیاست‌های مالی، دولت مخارج و میزان استقراض خود را کنترل می‌کند. بر این اساس معمولا سیاست مالی با ابزارهایی مانند مالیات اعمال می‌شود. مالیات به‌عنوان اصلی‌ترین ابزار درآمدزایی دولت‌ها در هر کشوری شناخته می‌شوند. همچنین دولت می‌تواند مجموعه هزینه‌های خود را نیز به وسیله‌ی آن مدیریت کند. 

اتخاذ سیاست‌های پولی و مالی مبتنی بر شرایط اقتصادی
اتخاذ سیاست‌های پولی و مالی مبتنی بر شرایط اقتصادی

تفاوت سیاست‌های پولی و مالی 

قبل از اینکه موضوع سیاست‌های پولی و مالی در تحلیل بنیادی را مورد بررسی قرار دهیم، باید با تفاوت‌های آن‌ها آشنا شویم. سیاست‌های پولی و مالی به‌صورت مشترک اهداف زیر را دنبال می‌کنند: 

  • کنترل تورم 
  • ایجاد ثبات در هزینه‌های تولیدکننده و مصرف کننده 
  • رشد اقتصادی پایدار 
  • ایجاد اشتغال

در عین حال سیاست‌های پولی و مالی تفاوت‌های مهمی هم با هم دارند. نخستین تفاوت آن‌ها، مرجع تصمیم‌گیری در رابطه با سیاست‌های اعمالی است. بسیاری از کارشناسان اقتصادی بر این باورند که سیاست‌های پولی در مقایسه با سیاست‌های مالی تاثیرگذاری مثبت بیشتری در اقتصاد دارند. چرا که دولت‌ها معمولا با انگیزه‌های سیاسی ممکن است دست به تصمیمات اشتباهی بگیرند که در کوتاه مدت منجر به تثبیت جایگاه سیاسی آن‌ها شود، اما در بلند مدت تبعات اقتصادی  منفی جدی به‌دنبال داشته باشد. 

علاوه برآن تفاوت سیاست پولی و مالی را باید در ابزارهای مورد استفاده نیز دنبال کرد. کارشناسان اقتصادی معتقدند که دولت‌ها نباید خیلی روی ابزار مالیات برای تنظیم‌گری حساب کنند؛ چرا که مالیات به‌عنوان ابزاری برای ایجاد برابری اقتصادی و ارائه خدمات عمومی نیز شناخته می‌شود. در مقابل تجربه ثابت کرده که ابزارهای سیاست پولی مانند نرخ بهره، خرید و فروش اوراق قرضه و … به‌مراتب اثرگذاری بیشتری در دستیابی به اهداف اقتصادی دارند. 

 

ابزارهای سیاست پولی و مالی چیست؟ 

سیاست‌های پولی و مالی در تحلیل بنیادی از طریق ابزارهای مورد استفاده بررسی می‌شوند. مهم‌ترین ابزارهای سیاست‌های پولی و مالی عبارت‌اند از: 

 

1. عملیات بازار آزاد (Open Market Operations) 

منظور از عملیات بازار آزاد، خرید و فروش اوراق بهادار از سوی بانک مرکزی است. برای کاهش جریان نقدینگی، اوراق بهادار با سررسید و سود مشخص به فروش می‌رسد. همچنین برای افزایش نقدینگی، اوراق بهادار موجود در اختیار بانک‌ها، خریداری می‌شود. 

خرید و فروش اوراق قرضه ابزار مهم سیاست پولی
خرید و فروش اوراق قرضه ابزار مهم سیاست پولی

2. نسبت ذخیره نقدی (Cash Reserve Ratio) 

بانک‌ مرکزی در هر کشوری بانک‌ها را موظف می‌کند در راستای پاسخ‌گویی به نیاز مشتریان، مقدار مشخصی از مجموع سپرده‌هایی که نزد آن‌ها قرار دارد را به‌صورت ذخیره‌ی نقدی، در بانک مرکزی نگهداری کنند. هر چه این نسبت افزایش یابد، حجم پول در گردش کاهش می‌یابد. برعکس با کاهش این نسبت، پول در اختیار بانک‌ها برای اعطای وام افزایش پیدا می‌کند. 

 

3. نرخ تنزیل (Discount Ratio) 

نرخ تنزیل یا بهره، مقدار سود دریافتی از سوی بانک مرکزی برای ارائه وام به بانک‌ها است. هر چه نرخ بهره افزایش پیدا کند، تمایل بانک‌ها به دریافت وام کاهش می‌یابد. ضمن اینکه مشتریان هم به‌دلیل بازپرداخت سنگین، کمتر برای دریافت وام ترغیب می‌شوند. بنابراین افزایش نرخ بهره، نماد اصلی اعمال سیاست‌های پولی انقباضی است. برعکس در راستای تسهیل پرداخت وام و افزایش نقدینگی در اقتصاد، نرخ تنزیل کاهش پیدا می‌کند. 

نرخ بهره، نماد ابزارهای سیاست پولی 
نرخ بهره، نماد ابزارهای سیاست پولی

4. سقف اعتبار (Credit Ceiling)

بانک‌ مرکزی گاهی اوقات به جای تغییر نرخ تنزیل، بر روی تغییر سقف اعتبار دریافت وام بانک‌ها دست می‌گذارد و در این حالت دستورالعمل‌هایی را وضع می‌کند. مثلا اگر قرار باشد سقف اعتبار دریافت وام یک بانک کاهش یابد، آیین‌نامه‌های سخت‌گیرانه‌ای از سوی بانک مرکزی ابلاغ می‌شوند. مثلا بانک‌ها موظف می‌شوند که اعتبارات خود را به بخش خاصی از متقاضیان اختصاص دهند. این موضوع باعث می‌شود اعتبار در اختیار بانک برای پرداخت وام به مشتریان محدود شود. در نتیجه به‌نوعی سیاست انقباضی به‌شمار می‌رود. برعکس برای اجرای سیاست‌های انبساطی، سقف اعتبار وام بانک‌ها افزایش می‌یابد.  

 

5. حقوق و دستمزد (Salary)

کنترل هزینه‌های جاری دولت‌ها، زیرمجموعه‌ی سیاست‌های مالی به شمار می‌رود. دولت‌ها در شرایطی که سیاست مالی انقباضی را دنبال می‌کنند، با جلوگیری از افزایش حقوق و دستمزد تلاش می‌کنند تا جلوی خلق پول را بگیرند و جریان نقدینگی در اقتصاد را مهار کنند. در مقابل افزایش حقوق و دستمزد، نمادی از سیاست پولی انبساطی است که با بالا بردن سرمایه‌ی در اختیار مردم، تقاضا برای خرید کالا و خدمات را افزایش می‌دهد. 

 

6. مالیات (Tax)

مالیات هم یکی دیگر از ابزارهای سیاست مالی دولت است. در شرایط انقباضی دولت‌ها با افزایش میزان مالیات، تلاش می‌کنند تا نقدینگی در جامعه را کاهش داده و در عوض خدمات عمومی از محل دریافت مالیات را افزایش دهند. کاهش مالیات‌ها یک سیاست انبساطی است که البته در سال‌های اخیر کمتر توسط دولت‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. 

 

سیاست‌های پولی به چند شکل انجام می‌شود؟ 

برای درک اهمیت سیاست های پولی و مالی در تحلیل بنیادی  (Monetary Policies in Fundamental Analysis) باید با نحوه‌ی اعمال این سیاست‌ها آشنا شوید. در مجموع سیاست‌های پولی به دو دسته‌ی کلی تقسیم می‌شوند که عبارت‌اند از: 

 

1. سیاست انبساطی (Expansionary Monetary Policy)

وقتی رکود اقتصادی دامن‌گیر یک کشور شود و رشد اقتصادی آن منفی گردد، بانک مرکزی برای خروج از این وضعیت به‌سراغ سیاست پولی انبساطی می‌رود. هدف اصلی از اتخاذ این سیاست‌ها، افزایش عرضه پول در اقتصاد است. در واقع تزریق پول، ابزاری برای روشن کردن موتور اقتصاد است. این موضوع باعث می‌شود تا فعالیت اقتصادی کسب‌وکارها رونق پیدا کند و در نتیجه با ایجاد رشد اقتصادی، افزایش اشتغال به‌وجود می‌آید. 

البته سیاست‌های انبساطی خالی از عیب هم نیستند. در دوره‌ی اتخاذ چنین سیاست‌هایی، بعد از مدتی شاهد افزایش تقاضا برای کالا و خدمات خواهید بود. از همه مهم‌تر، کاهش ارزش پول ملی است که در شرایط سیاست مالی انبساطی رخ می‌دهد. این موضوع باعث می‌شود افراد برای در امان ماندن از شرایط موجود، دست به سرمایه‌گذاری در بازارهای مالی بزنند. در ادامه راجع به تاثیر این روند در بازارهای مالی بیشتر صحبت می‌کنیم. با توجه به ابزارهایی که بالاتر ذکر کردیم، رویه بانک مرکزی در پیاده‌سازی سیاست پولی انبساطی به‌شرح زیر است: 

  • کاهش نرخ بهره 
  • خرید اوراق بهادار 
  • کاهش نسبت ذخیره نقدی 

دولت‌ها نیز برای کمک به پیش‌برد هرچه بهتر این سیاست‌ها ممکن است که در قالب سیاست مالی انبساطی، میزان مالیات‌های دریافتی را کاهش دهند، ضمن اینکه با افزایش حقوق و دستمزد، ورود پول به اقتصاد را تسهیل می‌کنند.

سیاست پولی انبساطی همراه با افزایش حجم پول در اقتصاد
سیاست پولی انبساطی همراه با افزایش حجم پول در اقتصاد

2. سیاست پولی انقباضی (Contractionary Monetary Policy)

وقتی تورم در اقتصاد یک کشور افزایش پیدا می‌کند، بانک مرکزی با اتخاذ سیاست پولی انقباضی تلاش می‌کند تا حجم پول در گردش را کاهش دهد. کاهش جریان پول در اقتصاد یک کشور باعث می‌شود تا به مرور زمان ارزش پول ملی افزایش پیدا کند. در نتیجه تورم مهار شده و کالاها و خدمات ارزان‌تر می‌شوند. 

البته سیاست‌های پولی انقباضی هم بدون ایراد نیستند. در شرایط انقباضی معمولا فعالیت‌های اقتصادی به دلیل کمبود نقدینگی با مشکل روبه‌رو می‌شوند. به‌همین دلیل ممکن است در بلند مدت نرخ اشتغال کاهش پیدا کند. از طرف دیگر، سیاست‌های انقباضی باعث می‌شوند که ورود پول به بازارهای مالی نیز کاهش یابد و حتی شاهد خروج سرمایه نیز باشیم؛ یعنی موضوعی که در نزولی شدن قیمت دارایی‌ها تاثیر زیادی دارد. 

با توجه به ابزارهایی که بالاتر ذکر کردیم، رویه‌ی بانک مرکزی در پیاده‌سازی سیاست پولی انقباضی به‌شرح زیر است: 

  • افزایش نرخ بهره 
  • فروش اوراق بهادار 
  • افزایش نسبت ذخیره نقدی 

دولت‌ها نیز برای کمک به پیش‌برد هرچه بهتر این سیاست‌ها ممکن است که در قالب سیاست مالی انقباضی، میزان مالیات‌های دریافتی را افزایش دهند. ضمن اینکه با مهار حقوق و دستمزد و همچنین هزینه‌های جاری خود، ورود پول به اقتصاد را بیش از پیش محدود می‌کنند. 

 

تاثیر سیاست‌های انقباضی و انبساطی بر بازارهای مالی چیست؟ 

همه‌ی آنچه تا اینجا مطرح کردیم، در نهایت باید به یک نتیجه‌ی مشخص منتهی شود. معامله‌گران در بازارهای مالی چگونه باید با سیاست‌های پولی و مالی در تحلیل بنیادی مواجه شوند؟ در پاسخ به این سوال چند نکته کلیدی را مرور می‌کنیم. 

سیاست‌های انبساطی معمولا قیمت دارایی‌های غیرنقدی مانند سهام، املاک، طلا و ارزهای دیجیتال را افزایش می‌دهند. پایین آمدن جذابیت پس انداز در پی کاهش نرخ بهره، باعث می‌شود تا افراد سرمایه خود را از بانک‌ها خارج کنند. ضمن اینکه همزمان ورود پول به اقتصاد نیز تقویت می‌شود. در چنین شرایطی تقاضا برای خرید دارایی‌ها در بازارهای مالی افزایش می‌یابد. در نتیجه شاهد افزایش قیمت سهام، طلا، ارزهای دیجیتال و … خواهیم بود. عکس این موضوع در شرایط سیاست‌های انقباضی نیز صدق می‌کند. 

سیاست‌های پولی انبساطی باعث کاهش ارزش پول ملی در کشورها نیز می‌شود. این مسئله‌ای است که در پی تورم ناشی از سیاست‌های انبساطی، تشدید می‌شود. در مقابل، سیاست‌های پولی انقباضی باعث افزایش ارزش پول ملی می‌شود و با کاهش تورم همراه است. این نکته‌ی مهمی است که باید هنگام خرید و فروش جفت ارزهای معاملاتی در فارکس مد نظر قرار دهید؛ چراکه به‌صورت مستقیم بر روی افزایش یا کاهش نرخ برابری ارزهای فیات تاثیرگذار است. 

 

کلام پایانی 

در این مقاله از بلاگ آی تی بی به بررسی نقش سیاست‌های پولی و مالی در تحلیل بنیادی پرداختیم. با در نظر گرفتن تاثیر این سیاست‌ها در بازارهای مالی می‌توانید مدیریت پرتفوی سرمایه‌گذاری خود را به‌صورت فعال انجام دهید. فراموش نکنید که در پیگیری اخبار مرتبط با بازارهای مالی حتما روی انبساطی یا انقباضی بودن سیاست‌های پولی و مالی (هاوکیش و داویش) حساس باشید. نشست‌های بانک مرکزی آمریکا که 8 بار در طول سال برگزار می‌شوند، بیشترین تاثیر را در بازارهای مالی در سراسر دنیا دارند. چراکه بسیاری از بانک‌های مرکزی سیاست‌ها خود را بر اساس مواضع اعلام شده از سوی فدرال رزرو تنظیم می‌کنند. 

 

سوالات متداول

  1. ابزارهای سیاست پولی و مالی چیست؟ 

عملیات بازار آزاد، نسبت ذخیره نقدی، نرخ تنزیل یا بهره، حقوق و دستمزد و مالیات از جمله مهم‌ترین ابزارهای سیاست پولی و مالی هستند. 

 

  1. سیاست‌های پولی به چند شکل انجام می‌شود؟ 

سیاست‌های پولی و مالی در تحلیل بنیادی به‌صورت انبساطی و انقباضی اجرا می‌شوند. 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اسکرول به بالا